ANASİYASET

Nakhijevan’ın sorunu tekrar gündemde mi?

Lragir.am Haber ve Analitik portalı – Türkiye, koronavirüs tehdidi nedeniyle kapatılan Nakhijevan (Nahçıvan) ile sınırı açtı. Azerbaycan’da koronavirüs yayılmadığında  sınırı kapattığına dair Türkiye’nin  kararı, Azerbaycan’da  öfke yarattı. Bakü basını Ankara’nın Azerbaycan’a danışmadan Nakhijevan (Nahçıvan) sınırını kapattığından şikayet etti.

İran’ın Nakhijevan sınırını kapattığının bildirilmesinden sonra durum daha da tuhaf hale geldi. Yani, Koronavirüs İran’da yayıldı, ancak sınır Azerbaycan’ın güvenliği için değil İran’ın güvenliği için kapatılıyor. Basın, aslında Nakhijevan’ın tüm sınırlarının kapatıldığını ve sadece Bakü ile hava iletişiminin kaldığını söyledi. Nakhijevan’da meydana gelen panik, büyük miktarda yiyecek alımların ve sonuçta fiyatlardaki artışın nedeni oldu.

Bu sorun Erdoğan’ın 25 Şubat’ta Bakü’ye yaptığı ziyaret sırasında tartışılıp, Türkiye’nin Nakhijevan ile sınırını açma kararı alındı.

Ankara neden Nakhijevan ile sınırı kapatıp orada panik yaydı ve sonra Aliyev ile yapılan tartışmalar sonucunda açtı? Bu durum Erdoğan’ın Aliyev ile görüşmeden önce Bakü üzerinde baskı uyguladığına çok benziyor. Türkiye Nakhijevan’a böylesi bir baskı ile Azerbaycan’dan ne çıkardı? Ankara’nın çıkardığı şey, Nakhijevan ile mi, ya da diğer meselelerle ilgilidir?  

Erdoğan’ın ziyaretine paralel olarak, Bakü’nün agitasyon makinası fikirler ve  analizler yaymaya başladı, bunlar da Nakhijevan’ın geleceğinin Azerbaycan ve Türkiye’nin karar vermesi gereken bir konu olduğu anlamına geliyor.

Nakhijevan’ın statüsü, onu Ermenistan’dan ele geçirerek herhangi bir üçüncü tarafa teslim edilmemesi şartıyla Azerbaycan’a verilip 1921 yılında imzalanan Rus-Türk antlaşması ile belirlendi. 2021, bu anlaşmanın 100. yıldönümü olacak. Uluslararası gerçekler ve gelişmeler, Moskova ve Ankara’nın kaçınılmaz olarak, anlaşmanın bazı noktalarının gözden geçirilmesi gerekliliği ile karşı karşıya kalacağını göstermektedir.

Ama burada İran meselesi de var. Hiç şüphe yok ki, bu bölge Türkiye’nin sadece Rusya için değil İran için de taleplerine tabi olacak. Ankara buna özellikle Astana üç taraflı İran-Rusya-Türkiye krizi ışığında hazırlanıyor.

Erdoğan, Aliyev’den Nakhijevan’a karşı herhangi bir iddialı olma denemelerini engellemek ve bu bölge üzerindeki bütün hakkları Türkiye’ye terk etmeye talep ediyor. Muhtemelen Ankara’nın kışkırttığı küçük panik bu amaca sahiptir. Öte yandan İran da  sınırı kapatıp paniği kışkırttı ve Bakü muhtemelen bunu göz ardı edemez.

İşte başka bir sorun daha var, Rusya Nakhijevan sorununda Aliyev’e ne tür bir sinyal iletecek?

Münih’te Aliyev ile yaptığı tartışmada Başbakan Pashinyan, Nakhijevan’ın Ermenilerden boşaltılması politikasından bahsetti. Geçen Aralık ayında ise, Ermenistan Dışişleri Bakanlığı Nakhijevan’ın Agulis kentindeki Ermeni katliamlarının 100. Yılına değindi ve Ermenilerin Nakhijevan’a karşı hakklara sahip olmasını işaret etti.

Büyük olasılıkla, imalardan hakkın formülasyonuna geçmenin zamanı gelmiştir.

Daha fazlasını göster
Back to top button