ANASİYASET

‘Ne savaş ne barış’. 26 sene önce Bişkek’te Azerbaycan ve Artakh ile Ermenistan arasında ateşkes nasıl imzalandı?

Artsakh çatışması bölgesinde ateşkesin ilan edilmesinden tam 26 yıl geçti. Ancak şimdiye kadar ‘ne savaş ne barış’ durumundan sözedilebilir. Ateşkes anlaşmasının imzalanmasıyla alakalı olmuş kişilere göre o tarihte barışın günümüze kadar korunmasını hiç kimse beklemezdi.

‘Sputnik Armenia’ya açıklamalar yapan Ermenistan eski savunma bakanı Vagharshak Harutyunyan’ın anımsadığına göre savaş hareketlerini durdurmak için daha önce de birkaç anlaşma imzalanmıştı. Mesela 1992, 1993 ve hatta 1994 yılının Şubat ayında da ateşkes sözleşmeleri aktedilmiş fakat çeşitli nedenlerden dolayı yerine getirilmemişti. 12 Mayıs 1994 tarihinde Bişkek’te imzalanmış protokole gelince eski savunma bakanı da, bu protokolün yazarlarından biri olmuştur. 

   

Vagharshak Harutyunyan: “Bu zincirde Mayıs 1994 tarihinde imzalanmış anlaşma önemli oldu zira ateşkes şimdiye kadar korunuyor. Gerçi o dönem buna hiç kimse inanmazdı. Ben de bu sözleşmenin hazırlanmasının tüm etaplarına katıldım. Bişkek’te protokolün imzalanmasından bir süre sonra Azerbaycan tarafı, bu sözleşmeye sadık kalmamak istedi.”      

Ermenistan eski savunma bakanının yaptığı açıklamaya göre o tarihte görüşmelere giden Azerbaycan yöneticileri, Dağlık Karabağ civarındaki toprakları geri almayı umuyordu. Olmadığını görünce de protokolü imzalamaktan vazgeçmeye çalıştılar. Ancak arabulucuların kararlılığı ve Ermenistan ile Artsakh’ın pozisyonlarının istikrarı sayesinde bu iş başarılı oldu. Sonucunda belge imzalandı.

Sayın Harutyunyan’a göre 5 Mayıs 1994 tarihinde Bişkek’te üç taraflı bir protokol aktedildi. Bu belgeyi o dönem Ermenistan Parlamentosu Başkanı Babken Ararktsyan, Azerbaycan Meclisi Başkanı Rasul Guliyev ve Artsakh Parlamentosu Başkanı Karen Baburyan imzaladı. Bundan sonra 9, 10 ve 11 Mayıs 1994 tarihlerinde Rusya Federasyonu özel vazifeler elçisi Vladimir Kazimirov, taraflara ilgili belgeyi gönderdi. Bu belgede 12 Mayıs 1994 tarihinde savaş hareketlerinin durdurulması önerilirdi.

Ermenistan eski savunma bakanının kanısına göre Rusya, ne o dönemde ne de şimdi toprak tavizlerinde bulunmak konusunda Ermenistan’a asla baskı uygulamadı ve uygulamıyor da. Vagharshak Harutyunyan’ın fikrince Rusya Ermenistan’ın zayıflanmasına hiç bir zaman meraklı olmadı. Çünkü Rusya tek taraflı tavizler olursa savaş yeniden başlar diye farkında olup güney sınırlarına yakın olan topraklarda hiç bir gerginlik istemez.

Daha fazlasını göster
Back to top button