ANASİYASET

Şahan Kantaharian’ın yeni makalesi

27 Eylül’e kadar AGİT Minsk Grubu, jeopolitik kutup güçlerinin Güney Kafkasya’da ortaklaşa bir arabuluculuk görevi yürüttüğü tek formattı. Rusya Federasyonu ve Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği’ni temsil eden Fransa ile birlikte, bölgede çakışan noktalarda anlaşmaya varmaya çalışıyorlardı.

Ankara ve Tahran, formatın ve siyasi ticaretin dışında bırakıldıkları için bu ana oyuncuların katılımından memnun değildi. Bakü ve Ankara’nın Minsk Grubu’nu eleştirmesi ve bir format değişikliği önermesi tesadüf değildi. Tahran, arabulucu rolünü üstlenmeye hazır olduğunu ifade etme fırsatını kaçırmıyordu.

Aslında, MG formatının dondurulması Moskova tarafından gerçekleştirildi. Savaştan önce, tartışılan belgelerde bir barışı koruma görevini yerine getirme görevi yer alıyordu. Barışı koruma güçlerinin uluslararası bir anlaşması yoktu. Doğal olarak Moskova, toprağı olarak kabul edilen bölgeye BM veya NATO kuvvetlerinin konuşlandırılmasına izin veremezdi, ve buna karşılık Batı, Rus kuvvetlerinin Artsakh’a gelişini engelliyordu.

Moskova, ikili başvuruyla Artsakh bölgesine davet edildiğine göre, şimdiden bu ABD ve AB’yi sınır dışı etme hamlesi anlamına geliyor. Ancak Ankara’nın yeşil ışığı olmadan bu mümkün olmazdı.

Bakü ancak Ankara’nın izniyle Moskovaya başvurup anlaşma yapabilirdi, ki barışı koruma görevini gerçekleştirsin.

Bu, altılı platformla daha fazla tuğla örmeye çalıştıkları Batı bölgesine girmenin önündeki engelden bahsediyor.

Cezai yaptırımlara maruz kaldığı anlaşılan Moskova, Tahran ve Ankara aynı platformda yer aldı. Tiflis ve Erivan’ı dahil etme girişiminde, Washington ve Brüksel’i dışarıda bırakarak bu bariyerin inşa edilmesi öneriliyor.

Moskova’nın altıyı dahil etme anlaşması, özellikle mevcut koşullarda Erivan’ın kabulune yol açacak.

Sorun Tiflis’in katılması. Gürcistan cumhurbaşkanı, Ankara’nın altıyı oluşturma önerisiyle aynı gün Kafkas barış için bir platform oluşturma fikrini ortaya attı.

Bu, Ankara’nın teklifini reddetmek ve belki de tamamen Kafkasya cumhuriyetleri için ortak bir platform oluşturmak için bir kaçış olarak düşünülebilir, Türk inisiyatifi klasik formüldeki “teklif teklifi” reddetme girişimi.

Bu durumda bölgeye giriş için Batı penceresi henüz kapanmayacak, bu da Gürcistan’ın izolasyonuna giden yolu ters yönde çizecektir.

Minsk Grubu üyelerinin üçte ikisinin bölgeye ziyareti, Artsakh’daki toplantının iptali ve tüm bunlardan sonra anlamsız bir bildirinin yayınlanması, AGİT açısından Minsk Grubu’nun üçte birinin üçte ikisine karşı mücadele ettiğini daha da ikna edici kılıyor.

Tabii ki, tüm bunlar AGİT MG’nin resmi olarak feshedilmesini gerektirmez. Uzlaşma görüşmelerine devam edilecek. Ancak burada açık noktalar var. Erivan, Artsakh’ın güvenliğinin ana garantörü olarak müzakerelere katılıyordu. Bu durum yapmacık görünüyor ve aslında statünün sahibi Moskova’dır.

Altılığın çalışması durumunda, altı üye ilke olarak birbiriyle çakışan sorunları çözmelidir. Ve altılı formatı, sorunların sadece Stepanakert ve Bakü’yü değil, aynı zamanda Ankara ve Erivan’ı da ilgilendirdiğini gösteriyor.

ŞAHAN KANTAHARYAN

“Azdak” gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni

Daha fazlasını göster
Back to top button