ANASİYASET

Ayrıntılar görüşme aşamasında

AB sivil misyonunun konuşlandırılmasının ayrıntıları henüz görüşme aşamasında

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 6 Ekim’de Prag’da yaptıkları dörtlü görüşmenin ardından yapılan açıklama ile ilgili olarak, Ermenistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vahan Hunanyan, Armenpress’e verdiği röportajda, açıklamayla ilgili birkaç konuya açıklık getirdi.

– Prag’daki dörtlü toplantıdan sonra, Ermenistan ve Azerbaycan’ın, her iki tarafın da birbirinin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini tanıdığı BM Şartı ve 1991 Alma-Ata Deklarasyonu’na bağlılıklarını teyit ettiği bir açıklama kabul edildi.

Bu, Azerbaycan’ın askerlerini Mayıs 2021 ile Kasım ve Eylül 2022’de işgal ettiği Ermenistan’ın egemen topraklarından çekmesi gerektiği anlamına mı geliyor?

– Ermeni tarafı, Ermenistan Cumhuriyeti’nin toprak bütünlüğünün ve egemen topraklarının müzakereye tabi olmadığını defalarca ifade etmiştir.

Prag’daki dörtlü toplantının ardından yapılan açıklamada Ermeni tarafının bu duruşunun teyit edilmesini, Ermenistan Cumhuriyeti’nin toprak bütünlüğünün yeniden sağlanması açısından önemli bir adım olarak görüyoruz.

Azerbaycan silahlı kuvvetlerinin Ermenistan Cumhuriyeti’nin egemen topraklarından çekilmesine, Azerbaycan’ın Ermenistan Cumhuriyeti’nin egemen topraklarındaki işgaline son vermesine ve ateşkes rejiminin koşulsuz sürdürülmesine gelince, bunlar her halükarda zorunludur, özellikle Prag Deklarasyonu bağlamında.

Ayrıca, Ermenistan ve Azerbaycan tarafından BM Şartı ve 1991 Alma-Ata deklarasyonuna bağlılıklarının teyit edilmesi, iki ülke arasında bir barış anlaşmasının geliştirilmesinin yanı sıra, sınır belirleme çalışmalarının temeli olacaktır.

– Açıklamada Dağlık Karabağ’a atıfta bulunulmamaktadır.

Görüşmede Dağlık Karabağ sorununa değinildi mi?

Tarafların birbirlerinin toprak bütünlüğünü tanıdıklarını teyit ettikleri dikkate alındığında, Artsakh konusunda gelecekte ne gibi gelişmeler beklenebilir?

– Dağlık Karabağ halkının hakları ve güvenliği konusunun bizim için kilit önemde olduğunu defalarca dile getirdik.

Uluslararası ortaklar da dâhil olmak üzere, tüm toplantılarımızda bu konuları gündeme getiriyoruz.

Ancak Azerbaycan bu konuyu Ermenistan ile görüşmeye yanaşmıyor.

Uluslararası ortaklar da, Dağlık Karabağ Ermenilerinin güvenliği ve tüm haklarının korunması konularının açıklığa tabi olduğu ve bu bağlamda Stepanakert ve Bakü arasındaki görüşmelerin uluslararası düzeyde görünür bir mekanizmanın oluşturulması açısından önemli olduğu fikrine varmıştır.

Ermenistan elbette konuyu, Azerbaycan ile tüm temaslarında görüşme çerçevesine alıyor.

– Açıklamada ayrıca Ermenistan’ın Azerbaycan sınırı boyunca bir AB gözlem misyonu konuşlandırmayı kabul ettiği ve Azerbaycan’ın ilgili olduğu ölçüde işbirliği yapmayı kabul ettiği de belirtiliyor.

Bundan, Azerbaycan’ın, gözlemcilerin konuşlandırılmasını kabul etmediği sonucuna varabilir miyiz?

-Ermeni tarafı, Ermenistan-Azerbaycan sınırı boyunca uluslararası kanıt toplama ve izleme mekanizmalarının getirilmesi ihtiyacından defalarca bahsetti.

AB toplumsal misyonu, Ermenistan’ın Azerbaycan ile sınırı boyunca, Ermenistan Cumhuriyeti’nin egemen topraklarında faaliyetler yürütecek.

Yukarıdakileri göz önünde bulundurarak, Azerbaycan’ın kabul etmesi veya etmemesinin söz konusu olmadığını belirtmeliyiz.

– Gözlemcilerin sınırın hangi bölgelerine konuşlandırılacağı, asıl görevlerinin ne olacağı, varlıklarının sınırdaki gerilimi ne kadar azaltacağına dair detayları sormak istiyorum.

-AB sivil misyonunun amacı, açıklamada belirtildiği gibi, güven oluşturmak ve sınır komisyonlarına gözlemleriyle destek vermektir.

Misyonun işlev ve yetkilerinin kapsamı, kesin yerler ve diğer ayrıntılar hakkında konuşmak için henüz çok erken, çünkü bu konular hala çalışma görüşmeleri alanında.

– Görüşmede Azerbaycan’da tutulan Ermeni savaş esirlerinin iadesi konusu ele alındı mı, bu konuda ne gibi gelişmeler beklenebilir?

– Azerbaycan’da yasadışı olarak tutulan Ermeni savaş esirlerinin ve sivillerin derhal geri dönüşü konusu, uluslararası ortaklarla yapılan tüm görüşmelerde, tarafımızca her zaman gündeme getirilmektedir.

Prag’daki toplantılar bir istisna değildi.

Daha fazlasını göster
Back to top button