ANASİYASET

Tahran’dan uyarı

Tahran yine alarm veriyor

İran’ın ruhani liderinin danışmanı, Azerbaycan’ı Nahçıvan’a bağlayan plana atıfta bulunarak, bunun Ermenistan’ı bölmeye yönelik bir adım olduğunu ve Rusya ile İran’ın çıkarlarını vuracağını açıkça vurguladı.

İran’ın komşu ülkelerin sınırlarının değiştirilmesine ve koridor mantığına karşı olduğu daha önceden belliydi.

İranlı yetkililer bu konuda farklı açıklamalarda bulundu.

Uzmanları ilgilendiren konu, Tahran’ın şu anda neden açık metin olarak bundan bahsetmesidir.

Azerbaycan ile Nahçıvan arasındaki iletişim Ermeni toprakları pahasına yapılmamalıdır.

İran’ın ruhani lideri Ayetullah Seyid Ali Hamaney’in uluslararası ilişkilerden sorumlu kıdemli danışmanı Ali Ekber Velayati, Ermenistan’ın egemenliğini ihlal etmeden gaz ve elektrik geçişinin ve güzergâhların işletilmesinin mümkün olduğunu belirtiyor.

Velayati’ye göre, Nahçıvan’ı Azerbaycan’a bağlayan kapsamlı planın temelinin, Ermenistan’ın bölünmesi olduğu gibi, İran ve Ermenistan’ın Ahameniş ve Parth dönemine kadar uzanan bağı kopararak ayrılması olduğu giderek netleşiyor.

İranlı yetkiliye göre bu program, özellikle Kuzey Kafkasya, Rusya ve Avrupa kıtası yönünde dış dünya ile bağlantıyı sınırlayacak.

Siyasi analist Hayk Ayvazyan, bugün böyle bir bildirinin yayınlanmasını tesadüf olarak görmüyor.

Ayvazyan’a göre bunun nedeni, bugünlerde Washington’da yapılan ve ablukanın kaldırılması konularını da içeren görüşmelerdir.

“Ermenistan Güvenlik Konseyi, Armen Grigoryan’ın Washington’da Ermenistan için en zor yedi noktayı görüştüğüne dair yayınlar vardı, bunların arasında Avrupa gümrük kontrolü altında “Zangezur Koridoru”nun açılması da var.

Bu İran’ı endişelendiriyor.

Tahran, bu fırsatı Rusya’ya karşı Batı’nın elinde bir alete dönüşecek bir Türkiye koridoru olarak görüyor.

Batı’nın kontrolünde olması, Rusya ve İran için ciddi bir sorun, çünkü Kuzey-Güney ulaşım projesi başarısızlığın eşiğinde, fakat öte yandan Rusya, Azerbaycan ve İran arasında, Kuzey-Güney’in Azerbaycan üzerinden geçmesi gerekti konusunda görüşmeler var.”

Ayvazyan’a göre o yol Rusya tarafından korunursa daha az risk içerecektir.

İran’ın ruhani liderinin danışmanı Velayati, belki de bunu göz önünde bulundurarak, bölgesel sınırlardaki herhangi bir değişikliğin uzun vadeli gerginliğe neden olacağını ve en endişe verici olanın, sınırda yabancı ülkelerin varlığının olacağını kaydetti.

İran, Rusya’nın dikkatli olması ve en ufak bir ihmalin Kafkasya’yı savaş alanına çevireceğini bilmesi gerektiği konusunda uyardı.

İranolog Armen Vardanyan, yakın geçmişte kaydedilen bazı olguları hatırlatarak Tahran’ın kaygısını doğal buluyor.

“Goris-Kapan yolu 2021’de kapatıldığında, Azerbaycan’ın kendi toprakları ilan ettiği o 21 kilometrelik kesimdeki ilk adımlarından birinin, İranlı tır şoförlerini tutuklamak ve İran kargo taşımacılığına sorun yaratmak olduğunu gördük.

Yani bu uygulanırsa, İran’ın Azerbaycan-Türkiye ikilisine çok bağımlı hale geleceğini çok iyi anlıyorlar.”

Siyasi analist Hayk Ayvazyan, İran’ın ruhani liderinin danışmanının referansını Rusya’ya bir öğüt değil, Ermenistan’a bir uyarı olarak nitelendiriyor.

“Muhtemelen bu, Ermenistan makamlarına baskı yapma girişimidir, onları kendilerine getirmeye çalışıyorlar.

İran’ın, Silahlı Kuvvetler düzeyinde herhangi bir adım atacağını düşünmüyorum.”

Analiste göre Tahran, Sünik’te bir konsolosluk açarak her halükarda ülkenin nabzını tutmaya çalışıyor.

Daha fazlasını göster
Back to top button