ANASİYASET

KGAÖ’nün davranışına eşdeğer yanıt

Ermenistan, KGAÖ Konseyi’nin olağan oturumuna katılmayacak ve bu kararın yapı içerisinde anlayışla kabul edilmesini umuyor. Parlamento çoğunluğunun değerlendirmesine göre yetkili Yerevan, yapının benimsediği pozisyona yeterince cevap veriyor, parlamento muhalefetinin görüşüne göre ise bu pozisyon siyasi bir hamleden başka bir şekilde nitelendirilemez. Kararın Avrupa yönünde kaydedilen başarıların arka planına karşı alınması ve siyasi vektörün değişimine ilişkin tartışmaları yeniden harekete geçirmesi dikkat çekicidir.

Lukaşenko Paşinyan’ı aradı ama reddedildi. Resmi haberlere göre telefon görüşmesi Belarus Cumhurbaşkanı’nın girişimiyle gerçekleşti.

KGAÖ Konseyi’nin oturumu 23 Kasım’da Minsk’te gerçekleşecek. Ermenistan Başbakanı ve Belarus Cumhurbaşkanı konuyla ilgili konuları görüştü ancak Paşinyan, Lukaşenko’ya o oturuma katılamayacağını bildirdi ve KGAÖ ortaklarının kararı anlayacağını umduğunu ifade etti. Ermenistan’ın bu güvenlik yapısına üyeliği konusunda köklü kararlar alma ihtiyacı olgunlaşıyor mu? Ulusal Meclisin Avrupa Entegrasyonu Daimi Komitesi Başkanı Arman Yeghoyan, kararın temelinde Ermeni tarafının yapıdan duyduğu şikâyetlerin olduğunu belirtiyor.

“Değerlendirici kelimeler kullanıyorsunuz: ‘ilişkiyi dondurun’, ‘daha iyi hale getirin’, ‘daha da kötüleştirin’.” 2021 yılında Ermenistan’ın egemen topraklarına yapılan saldırıdan başlayarak, KGAÖ’ye yaptığımız çağrı ve yetersiz yanıtın ardından, birkaç yıldır o yapının faaliyetlerine ilişkin tutumumuzu defalarca dile getirdik. Bir, iki, beş oturuma katılmasaydık altıncı adımda o yapıyı terk mi etmeliyiz? İşaret edilen sorunlar bu davranışla giderilir. Gerisi sizin mantığınız, sizin varsayımınız, sizin görüşünüzdür.” dile getirdi.

Milletvekili o aşamada her aşamanın sorunlarını tartışmayı teklif ediyor. Bundan bir yıl sonra kararlar açısından ne olacağını tahmin etmek zor.

Kremlin, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü Konseyi toplantısına katılmayacak olmasından üzüntü duyuyor. Gazetelere konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in sözcüsü Dmitry Peskov, her devlet başkanının kendi çalışma programına ve kendi koşullarına sahip olabileceğini anladıklarını ancak bu tür toplantıların eylemleri koordine etmek için iyi bir fırsat olduğuna inandıklarını kaydetti.

Ermenistan’ın KGAÖ Konseyi oturumunu reddetme tutumu parlamentodaki muhalefet açısından anlaşılır bir durum değil. “Ermenistan” ittifakı üyesi Armen Rustamyan ciddi tehlikeler görüyor.

“Birinci şahıs olarak katılmadıkları dördüncü vaka olduğu zaten belli. Ve bunu “demarche” dışında başka bir şekilde tanımlamak zordur. Burada mesele daha çok Rusya ile Batı arasında bariz bir çatışmanın olduğu bir dönemde kamp değişikliğiyle ilgili. Biz bu çatışmayı kendi topraklarımıza taşıyoruz ve bunun Ermenistan açısından yıkıcı sonuçları olacak.” dedi.

Ermenistan’ın üst düzey yetkililerinin BDT, KGAÖ ve AEB platformlarındaki çeşitli etkinliklere katılmaması, siyasi vektörü değiştirme girişimi olarak değerlendiriliyor. Bu arada resmi Yerevan bu konuda konuşmadı, üstelik konunun bu şekilde ifade edilmesini her zaman reddetti. O halde Avrupa yönündeki ısınmanın arka planına karşı Ermenistan’ın KGAÖ, BDT ve AEB yapılarıyla arasındaki gerilimin artmasının gerekçesi nedir? Arman Yeghoyan bunu tamamlayıcılık politikasıyla açıklıyor.

“Bugün dünyada durum öyle ki, hiçbir devletin güvenlik mimarisi tek bir bileşene bağlı değil. Bileşenlerin birleşimidir. Bu güvenlik bileşeni çok katmanlıdır. Ermenistan-AB ilişkilerinin içeriğini genişletmek güvenlik mimarimizin en önemli bileşenlerinden biri ve ekonomik, ticari dolaşımdan lojistiğe kadar her alanda ki bu da çok önemli.”

Arman Yeghoyan aynı zamanda Ermenistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği’nden çekilmesi yönünde herhangi bir girişimin olmadığını da ekliyor. AB ile ortaklık sürecinde de, yol haritasına göre 2027 yılı için planlanan 1-2 bileşen dışında 2026 yılında tamamlanması gereken mevcut anlaşmanın uygulama aşamasındayız.

Ermenistan’ın Rusya Federasyonu ile bariz anlaşmazlıkları 9 Kasım 2020 tarihli açıklamanın 9. maddesinin yorumlanmasıyla da ilgilidir. Rusya’nın iddialarına göre, Ermenistan topraklarından Azerbaycan’ı Nahcivan’a bağlayan yolun kontrol edilmesi gerekiyor. Ermenistan ise bunun aksini iddia ediyor ve zaten içinde bu işlevi yerine getirecek özel bir yapı oluşturmuş durumda. Arman Yeghoyan, tarafların farklı yorumladığı Ermenistan’ın açıklamanın 9. maddesini iptal etmeye çalışacağı haberini doğrulamıyor.

“Birçok farklı anlama gelebilir ama kesin olarak tek bir anlama gelmez. Bu, bölge dışı bir koridor anlamına gelmiyor. Bu şu anlama gelmiyor.”

Milletvekililne göre, hükümetlerarası komisyonda 9 Kasım tarihli açıklamanın 9. maddesinde sağlanan altyapıların ayrıntılarına ilişkin tartışmalar sürüyor. Yeghoyan’a göre siyasi tartışmalar henüz bir sonuca ulaşmadı.

Daha fazlasını göster
Back to top button