ANASİYASET

Gözlemci misyonunun statüsüne ilişkin yeni anlaşma

AB gözlemci misyonunun statüsüne ilişkin anlaşma ne anlama geliyor?

Ermenistan ve AB, ülkemizdeki gözlem misyonunun statüsüne ilişkin anlaşma imzaladı.

Ermeni tarafı bunun, misyonun daha etkili bir şekilde uygulanmasına katkıda bulunacağını umuyor.

Anlaşma, sağlıktan teknik konulara kadar gözlemciler için kolay koşullar ve düzenlemeler yaratmakla ilgilidir.

Bakan yardımcısı, bunun her ülkede diplomatların sahip olduğu yetkilere benzer olduğunu açıkladı.

AB’nin Ermenistan heyeti başkanı da, böylece Avrupa Birliği’nin ileri gitmeye ve ülkemizdeki varlığını güçlendirmeye hazır olduğu konusunda güvence verdi.

Siyaset bilimci Gurgen Simonyan’a göre, gözlem misyonunun statüsüne ilişkin anlaşmanın imzalanması, AB-Ermenistan ilişkilerinin stratejik doğasını kanıtlayan koşullardan biridir.

Uzmana göre anlaşma, sınırda gözlemcilerin bulunması ve izlemenin ötesinde, kavramsal bir sorunu da çözmektedir ve gözlem ve inceleme, meselenin sadece resmi ambalajıdır.

“İçerik açısından AB ortaklığı ve Kuzey Atlantik güvenlik sisteminin bir parçası olma ihtimalini vaat ediyor.

Çünkü sonuçta Ermenistan, bölgede tek başına bir aktör olarak dış zorlukların dengeleyicisi rolünü üstlenemeyeceğini idrak etmelidir.

Medeni dünyayla ilişki kurmak için yeni müttefiklere ve eşit bir yaklaşıma ihtiyacımız var ve bu durum bize bu desteği verecektir.”

AB gözlem misyonunun güvenlik bileşeni, siyasi ve jeopolitik mantığa dayalı olarak siyaset bilimci Suren Petrosyan için de aynı derecede belirsiz.

“Bunu söylediğim için üzgünüm, fakat özellikle kamuoyuna yönelik, AB ile ilişkilerin hem askeri, hem de stratejik açıdan yakınlaştığı ve derinleştiği “mesajı” verilmek istenmektedir, ancak doğal olarak, bu büyük bir aldatmacadır.

Öyle bir şey yok.

Bu faaliyetler de, aslında, Rusya karşıtlığının daha da artması konusunda son çizgiyi çekmek açısından yetkililerimizi kamçılamaktadır.”

Ülkemizdeki AB misyonunun statüsüne ilişkin anlaşma, Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Paruyr Hovhannisyan ve AB’nin Ermenistan heyeti başkanı Büyükelçi Vasilis Maragos tarafından imzalandı.

AB’nin Ermenistan heyeti başkanı, “Statü anlaşması, misyonun ülkede bulunmasına ilişkin çeşitli hak ve yükümlülüklerin düzenlenmesine ilişkin konularda, hukuki kesinlik sağlayacaktır”,- dedi.

AB dışişleri bakanları yakın zamanda gözlem misyonunun genişletilmesi önerisini onayladılar.

Misyon, 20 Şubat 2023’te iki yıllık görev süresiyle Ermenistan’da konuşlandırıldı.

Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Paruyr Hovhannisyan’a göre, görev yetkisinin değiştirilmesinden bahsetmek için henüz çok erken.

“Kapasite geliştirme ve miktar artışı ile ilgili olan görev yetkisi hakkında konuşmak için henüz erken.

Henüz kesin rakamlar sunamayız.”

Kanada da, AB’nin sivil gözlem misyonuna katıldı.

Misyon, şu anda AB uzmanları ve AB üye ülkelerinden gözlemciler de dâhil olmak üzere, 103 kişilik uluslararası bir kadroya sahip.

Dışişleri Bakan Yardımcısı’na göre, konuyla ilgilenen başka ülkeler de var.

AB’nin Ermenistan heyeti başkanı Büyükelçi Vasilis Maragos, bunun halkın güvenliğini güçlendireceğine inandıklarını söylüyor.

İmzalanan anlaşmada ağırlıklı olarak hukuki konular düzenleniyor, içeriği aynı kalacak ve gözlemciler gözlemlemeye devam edecek.

“Bölgede güvenin güçlenmesine de katkıda bulunuyoruz.

AB bölgede barışın tesisi konusunda kararlıdır ve bu, Ermenistan’da sahip olduğumuz araçlardan biridir.”

Siyaset bilimci Gurgen Simonyan’a göre, AB gözlem misyonunun genişletilmesi, Ermenistan-Azerbaycan sınırının video gözetimi ile birlikte, ülkenin hizmetleri açısından da eğitimsel öneme sahip olabilir.

“Uzman oldukları için bölge savunma konularında destekleyici faaliyetlerde bulunabilirler, çünkü her halükarda uzmanlar var işin içinde.”

Ancak bazı uzmanlar, başta İran olmak üzere, bölge ülkelerinin, bölge dışı güçlerin varlığına ve faaliyetlerine karşı olduğunu belirterek, bazı riskler görüyor.

Tehlikelerin her zaman var olduğunu söyleyen Gurgen Simonyan, ülkemizin, kendi stratejik çıkarları ve ulusal çıkarları doğrultusunda yönlendirilmesi gerektiğini ekliyor.

“Tek bir dost devlet var, o da İran’dır ve eşit çalışma durumunda hiçbir farklılık ve anlaşmazlığın olamayacağını düşünüyorum.

Ermenistan’ın varoluşsal düşmanı olarak konumlanan diğerlerinin de, Ermenistan’ın er ya da geç ayağa kalkıp, sırtını düzelteceği fikrini yavaş yavaş kabul etmesi gerekiyor.”

Simonyan, İran’la ve diğer taraflarla konuşarak, anlaşabilmenin mümkün olabileceğini söylüyor.

Siyaset bilimci Suren Petrosyan’a göre ise, İran için bunun anlaşılır olabilmesi pek mümkün değil, çünkü bu ülke “bölge dışı güçler” ya da “yabancılar”ın varlığını “kırmızı çizgi” olarak formüle etmektedir.

“Sanmıyorum, çünkü İran derin bir devlet ve bizden çok daha iyi anladıkları şeylerin onlar için daha anlaşılır hale gelmesi, bizim sözlerimizle olacak iş değil”,- dedi Petrosyan.

Daha fazlasını göster
Back to top button