ANASİYASET

Sınır çizme komisyonları toplanacak

Ermenistan ve Azerbaycan’ın sınır çizme komisyonları 5’inci kez toplanacak

30 Kasım’da, Ermenistan ve Azerbaycan’ın sınır çizimi ve sınır güvenliği konularıyla ilgilenen devlet komisyonları, Ermenistan-Azerbaycan sınırında 5’inci kez toplanacak.

Bu komisyonun toplantısı ilk kez arabulucusuz yapılıyor.

Uzmanlar, komisyonun sınır meseleleriyle ilgili bir sonraki toplantısında önemli sonuçlar alınmayacağına inanıyor, ancak sürecin sürdürülmesi için, toplantıların gerekli olduğunu düşünüyorlar.

Bu toplantıların varlığı, savaş veya askeri genişleme riskinin en aza indirilmesi anlamına geliyor.

Ermenistan Başbakan Yardımcısı Mher Grigoryan ve Azerbaycan Başbakan Yardımcısı Shahin Mustafaev’in eş başkanları olduğu Ermenistan ve Azerbaycan’ın sınır belirleme meseleleriyle ilgili devlet komisyonları, 30 Kasım’da Ermenistan-Azerbaycan sınırının İcevan ve Kazakh kesimlerinde bir toplantı daha yapacak.

24News kaynakları, toplantının “ev sahibi”nin Ermeni tarafı olacağını, toplantının çadırda yapılacağını, tüm organizasyon işleriyle Ermenistan Ulusal Güvenlik Servisi’nin ilgilendiğini bildirdi.

Daha önce Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı bir açıklama yaparak, barış anlaşması müzakerelerinin devam etmesi için Ermenistan’a devlet sınırında arabulucu olmadan toplantı yapma teklifinde bulunmuştu.

Bunu, Ermenistan Dışişleri Bakanlığı’nın, Ermenistan tarafının, Azerbaycan’a iki ülkenin devlet sınırında sınır belirleme komisyonları toplantısı yapılmasını teklif ettiği açıklaması izledi.

Dolayısıyla Ermeni tarafı, arabulucusuz doğrudan müzakerelere karşı olduğunu açıkça ifade etmedi, ancak Dışişleri Bakanlığı’nın cevabından, Erivan’ın arabulucusuz bir barış anlaşmasının görüşülmesinden yana olmadığı varsayılabilir.

Siyaset bilimciler, sınır sorunlarına ilişkin komisyonların ilk kez arabulucu olmadan toplanmasını endişe kaynağı olarak görmüyor.

Gurgen Simonyan. “Üst düzey toplantılarla karıştırılmamalı.

Sınırların çizilmesi meselesiyle ilgili usule ilişkin bir çalışma toplantısı yapılacak.”

Bu, sınırların çizilmesi ve sınır güvenliği konularıyla ilgilenen devlet komisyonlarının 5. toplantısı olacak.

İlk toplantı geçen yıl 24 Mayıs’ta Yeraskh’ta yapıldı.

O dönemde komisyon başkanları Mher Grigoryan ve Şahin Mustafaev bir araya geldi.

İkinci toplantı 30 Ağustos 2022’de Moskova’da gerçekleşti.

Toplantı üçüncü kez geçen yılın kasım ayında Brüksel’de düzenlendi.

Ermenistan ve Azerbaycan’ın sınır çizimi komisyonları, 4 aydan uzun bir süre önce Tavuş bölgesi ve Ğazakh bölgesinde son kez bir araya geldi.

Yapılan 4 toplantıya rağmen süreçte ilerleme kaydedilemediği ve önemli bir sonuç elde edilemediği gibi net anlaşmalara da varılamadı.

Ermeni uzmanlar bunu çok da önemsemiyor ve tarafların birbiriyle uyumsuz yaklaşımlara sahip olduğunu vurguluyor.

Güvenlik Politikası Araştırma Merkezi uzmanı siyaset bilimci Robert Ğevondyan, “Ermenistan koridora izin veremez. Azerbaycan’ın da kendi “kırmızı çizgileri” var.

Şu anda dünyadaki jeopolitik durumun patlamalarla dolu, dengesiz, öngörülemez olduğunu gördüğümüz sürece “kırmızı çizgiler” kalabilir ve aşılabilir.

Nihai anlaşmalara varılmasına fırsat vermeyecekler.”

Siyaset bilimci Gurgen Simonyan, “Sınır belirleme konusunda bir anlaşmaya varmanın mümkün olacağından yine şüpheliyim.

Ölçü birimleri ve ölçüm yöntemleri konusunda anlaşmazlıklar ve yanlış yorumlamalar olabilir.”

Siyaset bilimci Hayk Sukiasyan da “Radiolur” ile yaptığı görüşmede sonuç beklemediğini, çünkü uygulamanın, yani son 4 toplantının bunu gösterdiğini söyledi.

Uzman, bu dönemde sınır belirleme komisyonlarının Rus veya Batılı arabulucuların katılımıyla yaptıkları toplantılardan henüz bir sonuç alınamadığını vurguladı.

“Açıklamalar var, fakat sonuç yok.

Ancak burada soru şudur.

Sonuçlar için çalışmalı mıyız, çalışmamalı mıyız?

Elbette arzumuzun bir sonuç almak olduğu açık, fakat hem halkımıza, hem de hükümete, sonuca çok fazla odaklanmamalarını öneriyorum.”

Uzmanlar sürecin kendisinin önemli olduğunu düşünüyor.

Bu tür toplantıların, komisyonların, anlaşmaların, müzakerelerin tek amacı yeni bir gerilimi önlemektir.

Siyaset bilimci Hayk Sukiasyan’a göre, Azerbaycan’ın mümkün olan her yerde müzakerelere götürülmesi gerekiyor, çünkü bunlar Azerbaycan’ın askeri genişleme olasılığını geciktiriyor.

Hayk Sukiasyan’ın Azerbaycan’ın böyle bir arzusu olduğundan şüphesi yok.

“Şu anda bunu yapamıyorlar, çünkü uluslararası bir konsensüs yok.

Dış dünyadan yani Batı’dan ve İran’dan da bir sonraki saldırıya tolerans gösterilmeyeceğine dair açıklama var.

O yüzden şu anda ılımlılar, fakat geri adım mı attılar?

Geri adım atmadılar, niyetleri halen var.”

Bu nedenle uzmanlar, müzakere sürecinin sürdürülebilmesi için, toplantıların gerekli olduğu konusunda hemfikir.

Daha fazlasını göster
Back to top button