ANASİYASET

Savaşlarla dolu bir yıl

“Savaş, Ankara-Moskova anlaşmasıyla gerçekleşti. Barış aynı ülkeler tarafından sağlanamayacak”

Radar Ermenistan, 2023 yılını uluslararası siyaset uzmanı Şahan Gantaharyan ile özetledi.

– 2023 jeopolitik açıdan nasıl bir yıldı?

– Bizim için savaşlarla dolu bir yıl.

Karabağ’da bir günlük çatışmayı ve Hamas ile İsrail arasında devam eden savaşı kastediyorum.

Ermeniler açısından bakıldığında, bir yanda Karabağ’ın çöküşü, diğer yanda Ortadoğu Ermeni diasporası açısından yeni çalkantılar.

– Bölgede devam eden süreçlerde 2024 yılında ne gibi gelişmeler yaşanacak?

– Küresel kutuplaşmanın yeni eğilimleri devam edecek.

Çin, yeni dünya düzeninin oluşum süreçlerini etkileyen güçlü bir ekonomik kutuptur.

Yeni eksenlerin askeri-politik çizimleri mutlaka birbiriyle kesişecektir.

Bunu hem Güney Kafkasya’da, hem de Ortadoğu’da hissedeceğiz.

Bunlara paralel olarak biyosferin sorunları ve göç dalgasının yeni yükselişi dünyayı farklı coğrafi ortamlarda sarsacak.

Elbette Ukrayna’daki savaşın da sonuçları olacak.

Ancak genel olarak bu koşullar altında ve Rusya’nın uluslararası ablukası karşısında, İran’ın izolasyondan kurtulması devam edecek.

Bu aynı zamanda Güney Kafkasya’da, Batı ile Rusya’nın kolektif nüfuz mücadelesini de içeriyor.

Ankara’nın oyunu, Batı ile Rusya Federasyonu arasındaki çatışmanın önkoşullarını ortaya koyuyor.

– Jeopolitik süreçlerin Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinin düzenlenmesine ne gibi etkisi oldu?

– Azerbaycan’da Aliyev karşıtı duyguların artması ihtimal dışı değil.

Bakü’ye yönelik baskı politikası devam ediyor ve Aliyev galibiyetin tadını uzun süre çıkaramayacak.

Bu nedenle acil olarak erken seçime gidiyor.

Genel olarak Rusya-Türkiye geriliminin derinleşmesi ve ülkelerin klasik pozisyonlarına dönmesi durumunda durumun değişeceğinden söz edebiliriz.

Barış anlaşması, bölgedeki ana aktörler arasındaki anlaşmalara bağlı.

Bugün Sünik, hem kuzey-güney, hem de doğu-batı yönünde jeopolitik önem kazanmıştır.

Bu nedenle uluslararası anlaşma olmadan radikal çözümler mümkün olmayacaktır.

Bölgesel bir anlaşmaya varılana kadar yeni girişimler ve karşı önlemler alınacak.

– Özellikle Türkiye ve İran örneğinde, bölgedeki aktörlerin yaklaşımları ne ölçüde barışın tesisi ve güçlendirilmesine yönelikti?

– İran ve Türkiye’nin çıkarları kısa vadede örtüşebilir.

Türkiye, NATO’nun ikinci gücüdür ve İran-Türkiye ilişkileri bu gerçeklik ışığında algılanmalıdır.

İran cumhurbaşkanının Ankara ziyaretinin son anda iptal edildiğini unutmayalım.

İlişkileri analiz ederken bu çok anlamlı bir göstergedir.

– Ermenistan ile Azerbaycan arasında barış anlaşmasının imzalanması açısından “Barış Kavşağı” projesi konusunda 2024 yılında ne gibi gelişmeler beklemeliyiz?

– Azerbaycan birliklerinin, Ermenistan’ın egemen topraklarından çekilmesi olmadan bir barış anlaşması hayal etmek zordur.

Bu gerçekleşene, Nakhicevan-Azerbaycan yolunun durumu netleşene kadar, Ermenistan ve Azerbaycan’ın mevcut şartlarda bağımsız olarak barış anlaşması üzerinde anlaşmaya varması mümkün değildir.

Batı, bölgede var ve sorunların yalnızca Rusya-Türkiye anlaşması çerçevesinde çözülmesine izin vermeyecek.

Savaş Ankara-Moskova anlaşmasıyla gerçekleşti.

Barış aynı formatta çözülmeyecek.

Daha fazlasını göster
Ayrıca oku
Close
Back to top button