ANABİLİM ve KÜLTÜRTOPLUM

1600 yıllık alfabe

1600 yıllık alfabe Ermeni kimliğini nasıl şekillendirdi?

BBC Travel yazarı Sugato Muherji, “1600 yıllık alfabe Ermeni kimliğini nasıl şekillendirdi” başlıklı makalesinde, Ermeni alfabesinden bahsetti ve Ermenistan gezisinden izlenimlerini aktardı.

Makalenin yazarına göre, sonbaharda Ermenistan’a yaptığı gezi sırasında kendisi ve rehberi Sofia Hakobyan, Ermeni harflerinin yaratılışının 1600. yıldönümü münasebetiyle 2005 yılında oluşturulan Harfler Bahçesi’ni ziyaret etti.

“Koyu pembe, sarı ve açık siyahi taştan yapılmış harfler çiçekli olup üzeri amblemlerle kaplıdır.

Bazıları grup halinde, bazıları ise yalnız”,- diyerek izlenimlerini anlatan Muherji, parkta Ermenice yazının yaratıcısı Mesrop Maştots’un heykelini de gördüğünü kaydetti.

Ayrıca Erivan Eski El Yazmaları Enstitüsü-Matenadaran’a yaptığı ziyarete ilişkin izlenimlerini de aktardı.

“Erivan’da Maştots Bulvarı’nın kuzey ucundaki tepede yer alan etkileyici bazalt yapı, bir kale gibi görünse de, aslında aynı zamanda bir araştırma enstitüsü olan eski el yazmalarından oluşan bir kütüphanedir (scriptorium).

Çeviri edebiyatı, felsefe, teoloji, matematik ve beşeri bilimler, şiir, hukuk, tarih ve sanatın trivium ve quadrivium’u da dâhil olmak üzere, konulara göre bölünmüş kalıcı sergilerin yer aldığı görkemli sessiz salonlarda parmak uçlarımda yürüdüm”,- demektedir makalenin yazarı.

“Eski çağlardan beri halk sanatlarında ve hat sanatında kullanılan Ermeni yazısının estetik açıdan güzel biçimlerinin UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras listesinde yer aldığını biliyordum.

Ancak zarif sanatsal desenlerin gizli kodlar ve şifrelerle dolu olduğundan ve gizli özelliklere sahip olduğundan emindim”,- diye vurguluyor Mukherjee makalesinde.

“Sonraki 1500 yıl boyunca alfabe, ulusal bir gurur nesnesi, Ermeni kültürel kimliğinin özü, neredeyse her zaman Romalılar, Bizanslılar, Persler ve Osmanlı Türkleri gibi yabancı güçlerin egemenliği ve sömürgeleştirmesi altında olan, savaşın harap ettiği topraklar için bir dayanışma simgesiydi.

Neredeyse kesintisiz olan bu zulüm ve esaret destanı nihayet 1991’de, 69 yıllık Sovyet rejimi çöktüğünde ve Ermenistan bağımsız bir cumhuriyet haline geldiğinde sona erdi”,- demektedir BBC Travel köşe yazarı.

Daha fazlasını göster
Back to top button