Factor TV’ye konuşan Ordukhanyan, Azerbaycan’ın sözde “Batı Azerbaycan” konulu etkinlikleri ile muhalefetin seçim kampanyasında iktidarın yeniden seçilmesi halinde 300 bin Azerbaycanlının Ermenistan’a geleceği yönündeki iddialarını değerlendirerek, bu söylemlerin uluslararası gündemin bir parçası olmadığını söyledi.

Sözde “Batı Azerbaycan” kavramını sahte ve uydurma bir tez olarak nitelendiren Ordukhanian, Azerbaycan’ın Ermenistan’ı egemen bir devlet olarak sözde “Batı Azerbaycan” şeklinde tanımlayacak hukuki bir dayanağa sahip olmadığını belirtti. Bu söylemin Ermenistan’da da siyasi amaçlarla ve oy toplamak için kullanıldığını ifade eden siyaset bilimci, bu konuda somut bir tehdit görmediğini dile getirdi.

Rusya-Ermenistan ilişkilerindeki gerilime de değinen Ordukhanyan, Moskova’nın uyguladığı ekonomik kısıtlamaların beklenenin aksine Ermenistan’ın ekonomik çeşitlenmesini hızlandırdığını söyledi. Rusya’nın baskılarının Yerevan’ı yeni ihracat pazarları aramaya yönelttiğini belirten Ordukhanyan, “Bir ülkeyi ne kadar köşeye sıkıştırmaya çalışırsanız, o kadar hızlı çeşitlenmeye yönelmesine neden olursunuz” dedi.

Ermenistan’ın Rusya karşıtı bir “ileri karakol” haline geldiği yönündeki değerlendirmelere katılmadığını ifade eden Ordukhanyan, Rusya’nın Ermenistan’a askeri müdahale kapasitesine sahip olmadığını ve ülkede buna destek verecek bir iç taban bulunmadığını öne sürdü.

Ordukhanyan ayrıca Ermenistan’ın Moskova ile ilişkilerde gerilimi tırmandırmaktan kaçındığını belirterek, Yerevan’ın diplomatik söyleminde ölçülü davranırken aynı zamanda diğer uluslararası aktörlerle işbirliğini geliştirmeyi sürdürdüğünü söyledi.

Kos, bu açıklamayı Gdansk’ta düzenlenen Ukrayna’nın Yeniden İnşası Konferansı kapsamında gerçekleştirilen bir panelde yaptı. Haberi Evropeyskaya Pravda aktardı.

Kos, 2029 yılında sona erecek görev süresi boyunca Karadağ’ın AB’ye katılacağı konusunda güvenle konuşabileceğini belirtti.

“Karadağ’ın görev sürem içinde AB’nin bir sonraki üyesi olacağını söyleyebilirim. Ayrıca İzlanda üyelik sürecine geri döner ve vatandaşlar ağustos ayında yapılacak referandumda bunu desteklerse bundan da memnuniyet duyarım” dedi.

AB Komiseri, Arnavutluk’un kaydettiği önemli ilerlemeye de dikkat çekerek, ülkenin müzakere başlıklarını kapatmaya başladığını vurguladı.

“Dolayısıyla genişleme süreci şu anda son 15 yıldakinden daha hızlı ilerliyor” ifadelerini kullandı.

Öte yandan Kos, üyelik müzakerelerindeki hızlanmanın Ukrayna’da devam eden geniş çaplı savaşla bağlantılı olduğunu belirtti.

“Bu sürecin hızlanmasının temel nedeninin Ukrayna’daki savaş olduğunu kabul etmeliyiz” diye konuştu.

Enstitünün değerlendirmesine göre Moskova, Birlik Devleti anlaşması çerçevesinde Belarus vatandaşlarının sahip olduğu ortak vatandaşlık ve eşit haklar statüsünü gerekçe göstererek Belarusluları Rus ordusuna katmaya çalışabilir.

Analistler, Rusya’nın 2022’den bu yana karşı karşıya olduğu personel eksikliğini gidermek amacıyla Belarus’un insan kaynağı ve askeri eğitim kapasitesinden yararlanmayı hedefleyebileceğini belirtiyor.

Raporda ayrıca Kremlin’in, Birlik Devleti mevzuatı kapsamında Belarus vatandaşlarının da Rus vatandaşlarıyla aynı yükümlülük ve sorumluluklara sahip olduğunu savunabileceğine dikkat çekildi.

2026 FIFA Dünya Kupası G Grubu ikinci haftasında Belçika’yla golsüz berabere kalan İran Milli Futbol Takımı, maçın oynandığı Los Angeles Stadı’ndan soyunma odalarına bir mesaj bırakarak ayrıldı.

İran Milli Takımı’nın basın ekibinden yapılan açıklamaya göre, soyunma odasına bırakılan notta, “Binlerce yıl önceki antik İran’dan günümüzün uygar İran’ına kadar, İran’ın ruhu canlı ve sarsılmaz bir şekilde devam ediyor. Los Angeles’a gururlu bir şekilde geldik ve onurlu, haysiyetli bir şekilde yarıştık. Misafirperverliğin için teşekkürler Los Angeles. Her İranlıya bu 180 dakika boyunca ruhunu, kalbini, sesini İran için verdiğinden dolayı teşekkürler. Barış, dostluk ve saygının tüm uluslar arasında hüküm sürmesi dileğiyle.” ifadeleri kullanıldı.

G Grubu ikinci maçında Belçika ile karşılaşan İran, güçlü rakibinden puan almasını bildi ve 0-0 berabere kaldı.

Karşılaşmada İran kalecisi Beiranvand 7 kurtarışa imza atarak şaşkına çevirdi.

Mahkeme, diğer hususların yanı sıra Azerbaycan’ın Ermeni askerin yaşam hakkını ve işkence yasağını ihlal ettiğine hükmetti. AİHM, Azerbaycan’ın hayatını kaybeden askerin yakınlarına 90 bin avro tazminat ödemesine karar verdi.

Davada görev alan hukuk ekibinin üyesi ve uluslararası mahkemelerde Ermeni esirlerin haklarını savunan uluslararası hukuk uzmanı Siranuş Sahakyan, Radyo Lur’a yaptığı açıklamada, 2 Nisan 2016’da 30 yaşındaki Binbaşı Hayk Toroyan ile bir silah arkadaşının Taliş’teki komuta noktasına mühimmat taşırken Azerbaycan askerleri tarafından kuşatıldığını ve işkence edilerek öldürüldüğünü söyledi.

Sahakyan, Strazburg Mahkemesi’ne sunulan deliller arasında olayla ilgili son derece ağır ayrıntıların yer aldığını belirtti.

“Bunlar artık direnme imkânı kalmamış askerlerdi. Cenevre Sözleşmeleri uyarınca koruma altında olmaları gerekiyordu ve öldürülmeleri ya da işkenceye maruz bırakılmaları yasaktı” diyen Sahakyan, uluslararası hukuk tarafından korunan askerlerin buna rağmen büyük bir vahşetle öldürüldüğünü ve cenazelerinin uzuvları kesilmiş halde teslim edildiğini ifade etti.

Sahakyan, “Uluslararası hukukun hiçbir normu onun öldürülmesine izin vermiyordu. Mahkeme yalnızca Hayk Toroyan’ın değil, ailesinin de işkence mağduru olduğuna hükmetti. Çünkü bu yöntemlerle gerçekleştirilen öldürme eylemi ailesine ciddi psikolojik acı ve ıstırap yaşattı. Avrupa Mahkemesi işkence mağduru olarak sadece Hayk Toroyan’ı değil, anne-babasını ve kız kardeşini de değerlendirdi” dedi.

Azerbaycan hükümetinin dava boyunca Toroyan’ın ölümünden Ermenistan tarafının sorumlu olduğunu savunduğunu belirten Sahakyan, buna rağmen mahkemenin bağımsız inceleme yürüttüğünü söyledi.

“Sunulan yoğun delillere rağmen Azerbaycan tarafı olaydaki sorumluluğunu inkâr etmeyi sürdürdü. Ancak burada siyasi bir kurum değil, bir mahkeme söz konusuydu. Bu nedenle bağımsız bir inceleme yapıldı ve tarafımızdan sunulan olgular doğrulandı” ifadelerini kullandı.

Davaya ilişkin başvurunun yapılmasının üzerinden 10 yıl geçtiğini belirten uluslararası hukuk uzmanı Siranuş Sahakyan, kararın gecikmiş sayılabileceğini ancak mağdur ailelerin tazminat hakkı ve adaletin tesisi açısından son derece önemli olduğunu söyledi.

Sahakyan, “Bu tür kararlar devletler arası ilişkiler üzerinde de siyasi etki yaratıyor. Uluslararası toplumun Ermeni-Azerbaycan ilişkilerinin niteliğini daha iyi anlaması ve Ermenilerin korunması için ne kadar kararlı ve ciddi çabalar göstermesi gerektiğini kavraması açısından son derece değerlidir” dedi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Bakü yönetimini öldürülen Hayk Toroyan’ın ailesine 90 bin avro tazminat ödemeye mahkûm ederken, olayın ülke içinde etkin şekilde soruşturulmasını ve hem emri verenlerin hem de suçu işleyenlerin sorumluluğa tabi tutulmasını da karara bağladı.

Sahakyan’a göre bu karar bağlayıcı nitelik taşıyor ve uygulanmaması halinde Azerbaycan daha ağır sonuçlarla karşı karşıya kalabilir.

“Kararın uygulanmaması durumunda siyasi baskı devreye girecektir. Dahası, denetim mekanizmaları artık daha güçlüdür ve Avrupa Mahkemesi Azerbaycan’a karşı ihlal prosedürü başlatabilir. Bu da Avrupa Konseyi çerçevesinde devlet sorumluluğunun gündeme gelmesine yol açacaktır. Elbette Azerbaycan direnç gösterebilir, ancak bu tutum siyasi baskıyı artıracak ve ülkenin uluslararası itibarına zarar verecektir” ifadelerini kullandı.

Sahakyan, yayımlanan kararın bir diğer önemli yönünün ise Avrupa Mahkemesi’nin olayın bir savaş suçu teşkil ettiğini ve sorumluluğun Azerbaycan’a ait olduğunu açık şekilde tespit etmesi olduğunu vurguladı.

Bu kararın Nisan 2016’daki Dört Gün Savaşı’yla ilgili ilk hüküm olduğunu belirten Sahakyan, Strazburg’daki mahkeme önünde Azerbaycan’ın işlediği iddia edilen suçlara ilişkin 22 dosyanın daha bulunduğunu söyledi.

“Baş kesme vakaları, yaşlı sivillerin kasten öldürülmesi, kamuoyunda bilinen Halapyan ailesi olayı ile ölüm sonrası uzuv kesilmesi ve cenazelere yönelik kötü muamele vakaları bulunuyor. Bu ilk karardır, ancak kalan 22 dosyaya ilişkin mahkeme kararlarının da önümüzdeki dönemde açıklanmasını bekliyoruz” dedi.

Sahakyan, söz konusu kararın aynı zamanda 2020’deki 44 Günlük Savaşı sırasında zarar gören kişilerin haklarının korunmasına yönelik başvurular açısından da önemli bir emsal oluşturduğunu belirtti.

Öte yandan, kararın daha erken verilmesi halinde Avrupa kurumlarının 44 Günlük Savaşı sırasında yaşanan trajik olayların önlenmesinde daha aktif bir rol üstlenmiş olabileceğine dikkat çekti.

Ermenistan’ın ABD Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamaya göre Mkrtçyan, CSIS Avrupa, Rusya ve Avrasya Programı Direktörü Max Bergmann ve merkezin diğer temsilcileriyle bir araya geldi.

Görüşmede Büyükelçi Mkrtçyan, Ermenistan-ABD ilişkilerinin güncel gündemini sunarak, özellikle son dönemde imzalanan ve yüksek teknolojiler, yapay zekâ, kritik mineraller, yarı iletken sanayisi, enerji ve diğer stratejik alanlarda yeni iş birliği imkânları yaratan belgelere değindi.

Taraflar ayrıca bölgesel gelişmeleri ve yürütülen barış sürecine ilişkin konuları değerlendirdi. Görüşmede, barış sürecinde Amerika Birleşik Devletleri’nin rolü ve katkıları da ele alındı.

Toplantıda ayrıca CSIS ile Ermenistan’daki araştırma ve düşünce kuruluşları arasında iş birliği geliştirilmesine yönelik olası adımlar da değerlendirildi.

Büyükelçiliğin açıklamasında, “Görüşmeler sırasında bölgesel gelişmeler ve devam eden barış sürecine ilişkin meseleler, bu süreçte ABD’nin rolü ve katkılarıyla birlikte ele alındı. Ayrıca CSIS ile Ermeni araştırma ve analiz merkezleri arasında iş birliği kurulmasına yönelik imkânlar değerlendirildi” ifadelerine yer verildi.

Ziyareti sırasında, Güney Kafkasya’da 3+3 Mekanizması’nın işletilmesi konusunda mutabık kalındığının ve bunun Türkiye, Rusya, Azerbaycan, İran, Ermenistan ve Gürcistan arasındaki işbirliğinin derinleştirilebilmesi bakımından çok önemli bir mekanizma olduğunun altını çizen Fidan, şöyle devam etti:

“Biz bölge ülkeleri olarak şunu görebilmeliyiz; rekabet ve tahakküm arayışları yerine işbirliğini ön plana çıkarmamız lazım. Bu anlayışın Orta Doğu’daki son gelişmeler bağlamında belli bir noktaya gelmekte olduğunu görüyoruz. Aynı bakış açısıyla Güney Kafkasya ve Orta Asya’da ekonomilerimizi güçlendirebilir, istikrarı artırabiliriz. Tahakküm kurma arayışlarına son verilmesi lazım. Barış, huzur ve istikrar hepimizin lehine olacaktır. Anlayışımızı değiştirmemiz lazım.”

Fidan, 3+3 formülünün, Kafkaslarda önemli işbirliğinin hayata geçirilmesine hizmet edeceğini vurgulayarak, engellerin olduğunu, bazı ülkelerin karşılıklı güvensizliğinin ciddi boyutlara ulaştığını anlattı.

Barış Endeksi; kamu güvenliği, iç ve uluslararası çatışmalar ile militarizasyon olmak üzere üç ana başlık altında 23 göstergeyi değerlendiriyor. Bu yıl 20’ncisi yayımlanan rapor, dünya genelinde barış düzeyini ölçen en saygın çalışmalardan biri olarak kabul ediliyor.

Raporda, Ermenistan’ın Doğu Avrupa ve Orta Asya bölgesinde barış alanında en büyük ilerlemeyi kaydeden ülkelerden biri olduğu belirtilirken, ülkenin genel puanının yaklaşık yüzde 4 iyileştiği ifade edildi. En dikkat çekici gelişme ise kamu güvenliği ve emniyet kategorisinde yaşandı; bu alandaki performans yüzde 9,3 oranında arttı. Şiddet olayları ve siyasi terörizm riskine ilişkin göstergelerde de belirgin iyileşme kaydedildi.

Enstitü, Ermenistan’ın ilerlemesini büyük ölçüde Ermenistan-Azerbaycan normalleşme süreciyle ilişkilendirdi. Raporda, 2025-2026 yıllarında devam eden sınır belirleme çalışmaları ve taraflar arasında sağlanan anlaşmaların genel barış göstergelerine olumlu yansıdığı vurgulandı.

İktidardaki Sivil Sözleşme Partisi milletvekili Arman Yeğoyan da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Ermenistan ve Polonya’nın dünyada barış alanında en büyük ilerlemeyi kaydeden ülkeler olduğunu belirtti. Yeğoyan ayrıca, Ermenistan’ın kamu güvenliği alt endeksinde dünyada 36. sırada yer aldığını ve Almanya, Slovakya ile İspanya’nın hemen ardından geldiğini ifade etti.

Öte yandan rapora göre Azerbaycan, bölgede barış göstergelerinde en büyük gerilemeyi yaşayan ülke oldu. Bunun başlıca nedenleri arasında devam eden çatışmalar, İran ile artan gerilim, silah ithalatındaki yükseliş ve savunma harcamalarındaki artış gösterildi. Azerbaycan’ın savunma bütçesinin 2026 yılında yaklaşık yüzde 4 artarak 5,1 milyar dolara ulaştığı kaydedildi.

Rapor, Ermenistan’ın daha barışçıl bir konuma gelmesinin tek başına güvenlik ortamının tamamen iyileştiği anlamına gelmediğine de dikkat çekiyor. Özellikle Azerbaycan’daki militarizasyon ve silahlanma eğiliminin sürmesi, diplomatik süreçteki ilerlemelere rağmen bölgesel güvenlik açısından önemli bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor.

Barış Endeksi; kamu güvenliği, iç ve uluslararası çatışmalar ile militarizasyon olmak üzere üç ana başlık altında 23 göstergeyi değerlendiriyor. Bu yıl 20’ncisi yayımlanan rapor, dünya genelinde barış düzeyini ölçen en saygın çalışmalardan biri olarak kabul ediliyor.

Raporda, Ermenistan’ın Doğu Avrupa ve Orta Asya bölgesinde barış alanında en büyük ilerlemeyi kaydeden ülkelerden biri olduğu belirtilirken, ülkenin genel puanının yaklaşık yüzde 4 iyileştiği ifade edildi. En dikkat çekici gelişme ise kamu güvenliği ve emniyet kategorisinde yaşandı; bu alandaki performans yüzde 9,3 oranında arttı. Şiddet olayları ve siyasi terörizm riskine ilişkin göstergelerde de belirgin iyileşme kaydedildi.

Enstitü, Ermenistan’ın ilerlemesini büyük ölçüde Ermenistan-Azerbaycan normalleşme süreciyle ilişkilendirdi. Raporda, 2025-2026 yıllarında devam eden sınır belirleme çalışmaları ve taraflar arasında sağlanan anlaşmaların genel barış göstergelerine olumlu yansıdığı vurgulandı.

İktidardaki Sivil Sözleşme Partisi milletvekili Arman Yeğoyan da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Ermenistan ve Polonya’nın dünyada barış alanında en büyük ilerlemeyi kaydeden ülkeler olduğunu belirtti. Yeğoyan ayrıca, Ermenistan’ın kamu güvenliği alt endeksinde dünyada 36. sırada yer aldığını ve Almanya, Slovakya ile İspanya’nın hemen ardından geldiğini ifade etti.

Öte yandan rapora göre Azerbaycan, bölgede barış göstergelerinde en büyük gerilemeyi yaşayan ülke oldu. Bunun başlıca nedenleri arasında devam eden çatışmalar, İran ile artan gerilim, silah ithalatındaki yükseliş ve savunma harcamalarındaki artış gösterildi. Azerbaycan’ın savunma bütçesinin 2026 yılında yaklaşık yüzde 4 artarak 5,1 milyar dolara ulaştığı kaydedildi.

Rapor, Ermenistan’ın daha barışçıl bir konuma gelmesinin tek başına güvenlik ortamının tamamen iyileştiği anlamına gelmediğine de dikkat çekiyor. Özellikle Azerbaycan’daki militarizasyon ve silahlanma eğiliminin sürmesi, diplomatik süreçteki ilerlemelere rağmen bölgesel güvenlik açısından önemli bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor.

Gazeteye göre Kongre’nin sorması gereken ve Trump ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun yanıtlaması gereken soru şudur: Eğer Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barış anlaşması gerçekten iddia edildiği kadar güvenilir ve kapsamlıysa, Azerbaycan’ın neden modern Amerikan silahlarına ihtiyacı var? Cumhurbaşkanı Aliyev bu silahları kime karşı kullanmayı planlıyor? Yazara göre, Ermeni topraklarının işgali olası yanıtı açıkça ortaya koyuyor.

Rubio ve Azerbaycan yanlılarının, Bakü’nün silahlara İran’a karşı koymak için ihtiyaç duyduğunu savunmaları mümkündür. Ancak Ermenistan üzerinden bir koridor oluşturulmasına ilişkin çok sayıda tartışmaya rağmen Azerbaycan, İran toprakları üzerinden geçen bir güzergâhı zaten inşa etmiş durumda ve ticaretinin önemli bir bölümünü bu hat üzerinden gerçekleştiriyor. Dahası, Aliyev döneminde Azerbaycan ile İran İslam Cumhuriyeti arasındaki ticaret hacmi, Ermenistan-İran ticaret hacmini aşmış bulunuyor.

Gazeteye göre Azerbaycan’ın silahlara Rusya’ya karşı koymak için de ihtiyacı yok. Yazara göre Aliyev’in Moskova’ya yönelik politikası, Kremlin’i Ukrayna’daki eylemlerinden dolayı sorumlu tutmaktan çok, Rusya’nın yaptırımları aşmasına yardımcı olmaya yönelik.

Washington Examiner şu değerlendirmede bulunuyor:

“Kafkasya bölgesinde bir şeyler yolunda gitmiyor. Barışı ve hoşgörüyü savunan ülkeler komşularının topraklarını işgal etmez ve Hristiyan azınlıklara karşı etnik temizlik uygulamaz. Amerika’nın müttefikleri İran ile ticaret yapmaz ve Rusya’nın para aklamasına yardımcı olmaz. Yanılmayın; Trump ve Rubio, 907. maddenin uygulanmasını askıya alarak Hristiyanları korumuyor. Onlar, Başkan Joe Biden ve Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın en ciddi hatalarını tekrarlıyor.

907.madde, Azerbaycan’a doğrudan Amerikan yardımını kısıtlayan Özgürlüğü Destekleme Yasasının bir parçasıdır. Geçen yılın ağustos ayında, ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanan ve Azerbaycan’a yönelik 907. maddenin uygulanmasını askıya alan muhtıranın metni yayımlanmıştı.