Askeri-siyasi konular uzmanı ve “Kadınlar ve Küresel Güvenlik Mimarisi” düşünce kuruluşunun başkanı Armine Margaryan, Factor TV’ye verdiği röportajda Ermenistan-Rusya ilişkilerindeki gerilim, bunun nedenleri ve Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinin geleceği hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Margaryan’a göre Ermenistan ile Rusya arasındaki ilişkilerde son dönemde yaşanan gerginlik şaşırtıcı değil. Çünkü iki ülkenin çıkarları ve gündemleri uzun süredir birbiriyle örtüşmüyor, aksine birçok konuda çelişiyor.
“İlişkiler dinamik şekilde gelişiyor, elbette olumsuz anlamda. Çünkü gündemler uzun zaman önce ayrıştı. Ulusal güvenlik sistemlerimizin sadece örtüşmediği değil, birçok konuda birbirine doğrudan karşıt olduğu da açıkça görülüyor.”
Uzman, gerilimin temel nedenlerinden birinin Güney Kafkasya Demiryolu’nun imtiyaz sözleşmesi olduğunu belirtti. Ona göre bu hat, Rusya’nın Ermenistan üzerindeki en önemli etki araçlarından biri.
“Rusya çok iyi biliyor ki bu imtiyaz hakkını kaybederse Ermenistan üzerindeki etkisini de büyük ölçüde kaybedecek. Çünkü bu, elindeki en önemli kaldıraçlardan biri. Aynı zamanda Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile ekonomik yakınlaşmasını hızlandırabilecek projelerin hayata geçirilmesini de zorlaştıran bir unsur.”
Margaryan, Rusya’nın artık Ermenistan üzerindeki siyasi etkisini büyük ölçüde kaybettiğini ve elinde daha çok ekonomik araçların kaldığını savundu.
“Bence onlar Ermenistan’ı fiilen kaybettiklerinin farkındalar. Artık ülke üzerinde gerçek bir etki mekanizmasına sahip değiller. Seçim sürecinde vekil güçleri aracılığıyla siyasi tabloyu değiştirmeye çalıştılar ancak bunda da başarılı olamadılar. Böylece bu aracı da kaybetmiş oldular.”
Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerine değinen Margaryan, yakın gelecekte bir barış anlaşmasının imzalanmasını beklemediğini söyledi. Uzmana göre Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, iç kamuoyuna verdiği mesajlar nedeniyle böyle bir adım atmaktan kaçınacaktır.
“Yakın dönemde bir anlaşma imzalanacağını düşünmüyorum. Çünkü Aliyev, kendi iç siyasi söylemini korumak zorunda. Azerbaycan’da Ermenistan’daki seçimler de bu çerçevede sunuldu. İç kamuoyunu tatmin etmek için barış anlaşmasını imzalamayacaklar.”
Bununla birlikte Margaryan, bir barış anlaşmasının olmamasının iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulamayacağı anlamına gelmediğini de belirtti.
“Asıl soru şu: Eğer anlaşma imzalanmazsa ilişkiler nasıl gelişecek? Barış anlaşması olmadan da diplomatik ilişkiler kurulabilir mi? Bu yönde görüşler duydum. Yani anlaşma olmadan da diplomatik ilişkilerin tesis edilmesi mümkün olabilir.”
