Uluslararası ilişkiler uzmanı ve Beyrut’ta yayımlanan Aztag Gazetesi’nin Genel Yayın Yönetmeni Şahan Gantaharyan’a göre, Orta Doğu’daki savaşın ikinci sıcak noktası olan Lübnan, çatışmaların genel tablosunda “tali bir konumda” bulunuyor. Gantaharyan, İran etrafında gelişen süreçler sonuçlanmadıkça İsrail ordusunun Lübnan yönünde askeri adımlar atmayı sürdüreceğini düşünüyor.
Gantaharyan, Armenpress muhabirine verdiği demeçte İsrail ordusunun Lübnan topraklarına yönelik hava saldırılarını, ülkede oluşan durumu ve bölgedeki olası gelişmeleri değerlendirdi. Uzman, İsrail güçlerinin başkent Beyrut ve Lübnan’ın güneyindeki yerleşimlere ciddi ve yıkıcı saldırılar düzenlediğini belirtti.
“Zaman zaman duraksamalar olsa da hava saldırılarının yoğunluğu genel olarak sürüyor” dedi.
Uzman, bu kez yaşanan çatışmaların önceki savaşlardan farklı olarak “çerçeve savaş” niteliği taşıdığını ifade ederek, askeri hareketliliğin neredeyse tüm Orta Doğu’ya yayıldığını söyledi. Ona göre bölgede ABD askeri üslerinin bulunduğu bazı Arap ülkeleri de dolaylı biçimde sürecin içinde yer alıyor.
Gantaharyan, İran’dan sonra en sıcak noktanın Lübnan olduğunu vurgulayarak, Hezbollah militanlarının İsrail ile doğrudan çatışma içinde bulunduğunu belirtti. Ona göre bu durum yalnızca İsrail’in güvenliği ya da Hizbullah’ın silahsızlandırılması meselesi değil, daha geniş bir stratejik zincirin parçası.
“Bu tablo aynı zamanda ABD ile İsrail’in çıkarlarının kesişmesini gösteriyor. Daha geniş anlamda ise durum, ABD ile Çin arasındaki büyük ekonomik rekabetin bir parçası olarak da görülebilir; hedef enerji kaynakları üzerinde kontrol sağlamak ve Çin’in Orta Doğu petrolüne serbest erişimini sınırlamak” diye konuştu.
Uzman ayrıca İran’a yönelik askeri baskının küresel ölçekte Tahran’ın bölgedeki rolünü yeniden tanımlama amacını da taşıdığını belirtti.
Lübnan’daki gelişmelere değinen Gantaharyan, son gerilimden önce İsrail’in Beyrut yönetimini uyardığını ve Hizbullah’ın İsrail’e füze fırlatması halinde Lübnan’ın tamamının hedef olacağı tehdidinde bulunduğunu hatırlattı. Ona göre saldırılar yalnızca ülkenin güneyini değil, Beyrut’u da hedef alıyor. Gantaharyan, İsrail’in Beyrut’un Hristiyan kesiminde bir otele düzenlediği saldırıda binanın tamamen yıkıldığını da sözlerine ekledi.
Uzman ayrıca İsrail’in Lübnan’ın güneyinde, Litani Nehri’ne kadar uzanan bir güvenlik kuşağı oluşturmayı hedeflediğini ve bu nedenle birçok köy ve kasaba sakininden bölgeyi terk etmelerinin istendiğini belirtti. Bu durumun yüz binlerce kişinin yerinden edilmesine yol açtığını ve devlet okullarının geçici barınak olarak kullanıldığını söyledi.
Gantaharyan’a göre şu aşamada İsrail kara birliklerinin geniş çaplı bir işgali söz konusu değil, ancak güvenlik kuşağı oluşturma amacıyla kademeli hareketler gözleniyor. Lübnan ordusunun bu ilerlemeye karşılık vermediğini belirten uzman, ordunun ülkeyi savaşa sürüklemek istemediğini açıkladığını hatırlattı.
Resmi Lübnan yönetiminin de farklı bir tutum benimsediğini söyleyen Gantaharyan, ülke cumhurbaşkanının ateşkes çağrısı yaptığını ve Hizbullah’ın silahsızlandırılarak yalnızca siyasi faaliyet yürütmesi gerektiğini dile getirdiğini aktardı. Ancak uzman, Hizbullah’ın askeri gücü göz önüne alındığında bunun uygulanmasının zor olduğunu ve bu açıklamaların daha çok uluslararası kamuoyuna yönelik bir mesaj niteliği taşıdığını ifade etti.
Genel tabloya ilişkin değerlendirmesinde Gantaharyan, Lübnan’daki gerilimin seyrinin büyük ölçüde İran etrafındaki gelişmelere bağlı olduğunu vurguladı.
“Lübnan ikinci sıcak nokta olsa da tali konumda. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarıyla ilgili büyük tabloda ateşkes ya da müzakere konusunda bir uzlaşma sağlanmadan burada da çatışmaların sona ermesi zor görünüyor” dedi.
Uzman, İran’dan yalnızca uranyum zenginleştirmeyi durdurmasının değil, bölgedeki rolünün de yeniden tanımlanmasının talep edildiğini, buna karşılık Tahran’ın yaptırımların kaldırılması ve ekonomik açılım isteyeceğini belirtti. Gantaharyan, tarafların zamanla bazı formüller üzerinde kademeli anlaşmalara varabileceğini ifade ederek sözlerini tamamladı.
