CNN’in dört kaynağa dayandırdığı haberine göre, İsrail, 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı savaş sırasında Azerbaycan’da gizlice elit askeri ve istihbarat birlikleri konuşlandırarak İran’a yönelik operasyonlarını destekledi.
Kaynaklardan ikisinin aktardığına göre İsrail güçleri, Azerbaycan’ın güneyindeki çeşitli noktalarda, özellikle İran sınırına yakın bölgelerde faaliyet gösterdi. Bu noktalardan bazıları, savaş sırasında İsrail’in hedef aldığı Tabriz kentine yaklaşık 95 kilometre mesafede bulunuyordu.
Diğer iki kaynağa göre bölgede konuşlandırılan özel birlikler keşif faaliyetleri yürüttü ve insansız hava araçlarıyla operasyonlar gerçekleştirdi. Bu sayede İsrail’in savaş süresince İran’ın kuzeyine ilişkin önemli istihbarat avantajı elde ettiği belirtildi.
Haberde, Azerbaycan’daki birliklerin başlangıçta olası acil durumlar için kurtarma gücü olarak planlandığı, ancak görevin zamanla askeri ve istihbarat boyutuna genişletildiği ifade edildi.
Kaynaklara göre söz konusu konuşlandırmalar, İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının menzilini ve etkinliğini artırmasına olanak sağladı. Operasyonda onlarca personelin görev aldığı; bunlar arasında İsrail özel kuvvetleri, elit helikopterli muharebe ve kurtarma birlikleri ile Mossad mensuplarının bulunduğu öne sürüldü.
CNN, İsrail’in uzun süredir Azerbaycan’ı İran’a karşı stratejik ortak olarak gördüğünü ve hazırlıkların İran’a yönelik ilk saldırılardan haftalar önce başladığını belirtti. Habere göre iki ülke arasındaki yakın ticari ilişkiler ve askeri iş birliği bu ortaklığın temelini oluşturuyor.
CNN ayrıca Azerbaycan’ın İsrail’in petrol ihtiyacının önemli bir bölümünü karşıladığını, buna karşılık İsrail’in Bakü’ye gelişmiş silah sistemleri sattığını yazdı. Haberde, bu silahların bir kısmının 2016 ve 2020 yıllarındaki Dağlık Karabağ Çatışmaları sırasında kullanıldığı, ayrıca Azerbaycan’ın 2016 yılında Iron Dome sistemini satın alan ilk yabancı ülke olduğu hatırlatıldı.
Kaynaklardan biri, Azerbaycan topraklarından yürütülen en önemli operasyonlardan birinin 4 Mart’ta gerçekleştiğini ve bu operasyonda İran Devrim Muhafızları İstihbarat Başkanı Rahman Moghadam’ın öldürüldüğünü iddia etti. İsrail, Moghadam’ı 2024 yılında Donald Trump’a yönelik suikast girişiminin planlanmasından sorumlu tutuyordu.
Habere göre ertesi gün Nakhicevan Havalimanı’na insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlendi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ilham Aliyev saldırıdan İran’ı sorumlu tutarken, Tahran suçlamaları reddetti.
6 Mart’ta ise Azerbaycan Devlet Güvenlik Servisi, İran Devrim Muhafızları’nın kritik altyapılara ve İsrail ile Yahudi hedeflerine yönelik bir planını engellediğini duyurdu. Haftalar sonra İsrail, bunun Mossad, İsrail ordusu ve Shin Bet tarafından yürütülen ortak bir operasyon olduğunu kamuoyuna açıkladı.
