Rus tarihçi, yayıncı ve kamuoyu araştırmacısı Modest Kolerov, NEWS.am’e yaptığı açıklamada, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in yabancı gazeteciler önünde yaptığı son konuşmayı değerlendirerek, “Aliyev bir galip edasıyla konuştu; gösterişli bir kibir içindeydi ve sanki durumun mutlak hâkimiymiş gibi davrandı” dedi.
Kolerov, Bakü’nün Moskova’ya yönelik hiçbir uzlaşmacı adım atmadığını vurgulayarak, Rus vatandaşlarının hâlâ hüküm giymiş durumda olduğunu ve Azerbaycan’ın Rusya ile savaşında Ukrayna’ya destek vermeyi sürdürdüğünü belirtti. Ayrıca İlham Aliyev’in kamuoyu önünde Kiev’e, hiçbir şekilde taviz vermemesi ve toprak kayıplarını kabul etmemesi yönünde çağrıda bulunduğunu hatırlattı.
Analiste göre, Azerbaycan liderinin kahkahalar ve alaycı tavırlarla sergilediği provokatif davranışların arkasında, deneyimli ve tehlikeli bir rakibin bilinçli hesapları bulunuyor.
TASS Haber Ajansı Genel Müdür Birinci Yardımcısı Mihail Gusman’ın rolüne de değinen Kolerov, 2005 yılında yaşadığı kişisel bir olayı anlattı:
“Üst düzey bir göreve atandığımda Gusman beni hemen özel bir görüşmeye davet etti. Görüşmenin tamamını, neden Azerbaycan’ın hoşuna gitmeyen bir tutum benimsediğime ayırdı. Ben de en başından bu tutumu kendi inançlarım doğrultusunda benimsediğimi söyledim. Dağlık Karabağ konusunda Karabağ’ın tarafındayım ve bu görüşümü değiştirmek için hiçbir neden görmüyorum.”
Kolerov, Gusman’ın üst düzey görevindeki temel misyonunun resmi Bakü’nün çıkarlarını lobicilik yoluyla savunmak olduğunu ifade ederek, Aliyev’in onu kamuoyu önünde “uzun yıllardır hizmet eden biri” olarak övmesinin de bu değerlendirmeyi doğruladığını söyledi.
Kolerov’a göre Aliyev’in bugün sergilediği özgüvenin temel nedeni, Rusya’nın Azerbaycan üzerinden İran’a gaz transitine büyük önem vermeye başlamasıdır. Analiste göre bu durum Bakü’ye hem ekonomik kazanç hem siyasi nüfuz hem de Rusya-İran ilişkilerinde fiili bir transit tekel sağlamaktadır.
“Aliyev deneyimli ve son derece ciddi bir siyasetçidir. Benim de kendisiyle birebir görüşme tecrübem oldu. Son çeyrek yüzyılda Güney Kafkasya’daki tüm siyasetçiler arasında Aliyev’in açık ara önde olduğunu söyleyebilirim. Bunu tamamen samimi olarak ifade ediyorum. Aynı zamanda Aliyev, Rusya’nın açık bir düşmanıdır,” diyen Kolerov, Azerbaycan liderinin Rusya’da geniş bir etki ağına sahip olduğunu ve Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (MGIMO) mezunu olarak Rusya’nın en hassas noktalarını çok iyi bildiğini dile getirdi.
Rusya’nın gelecekte Güney Kafkasya’daki etkisini yeniden tesis edip edemeyeceği ve Bakü’yü yeniden Moskova’yı dikkate almaya zorlayıp zorlayamayacağı sorusuna ise Kolerov şu yanıtı verdi:
“Tren çoktan kalktı. Hiçbir şey eski haline dönmeyecek ve İlham Aliyev de değişmeyecek. Ancak Rusya’nın Azerbaycan’ın transit rolünü asgari seviyeye indirme imkânına sahip olduğunu biliyorum.”
Kolerov ayrıca, Rusya’da Azerbaycan bağlantılı mafya yapılanmalarına karşı yürütülen operasyonların sürdüğünü, bu gruplarla bağlantılı kişilerin vatandaşlıktan çıkarılarak ülkeden sınır dışı edildiğini belirtti.
Analiste göre Aliyev bu gelişmeleri hafife alıyor ve “Tanrı’yı sakalından yakaladığını” düşünüyor. Kolerov, Azerbaycan liderinin hâlâ Mihail Gusman gibi lobicilerin değerlendirmelerine güvendiğini, oysa bu kişilerin Rus siyasetindeki etkisinin artık ortadan kalktığını sözlerine ekledi.
