Son beş yılda Ermenistan-Fransa ilişkileri gözle görülür biçimde gelişti. Bu sürecin zirvesini ise 2026 yılında imzalanan Stratejik Ortaklık Anlaşması oluşturdu. Geleceğe yönelik planlardan söz ederken iki ülkenin liderleri “iddialı” ifadesini kullanıyor. Ermenistan, Fransa’nın Avrupa Birliği ile ortaklığın derinleştirilmesi ve ikili gündemin genişletilmesi konusundaki kilit rolünü ve kararlı desteğini özellikle vurguluyor.
Fransa Cumhuriyeti Ulusal Günü vesilesiyle Radiolur, iki ülke arasındaki iş birliğinin öne çıkan başlıklarını derledi.
Bağımsız Ermenistan tarihinde resmi Erivan, Fransa’nın dört cumhurbaşkanını ağırladı. Jacques Chirac, Nicolas Sarkozy, François Hollande ve Emmanuel Macron (iki kez) Ermenistan’ı ziyaret etti. İkili ilişkilerde dönüm noktası ise 2026 yılı oldu. Bu dönemde Ermenistan ile Fransa arasındaki ilişkiler yeni bir nitelik kazanarak stratejik ortaklık düzeyine yükseldi.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, kısa süre önce iki ülke arasındaki ilişkileri şu sözlerle tanımladı:
“Ermenistan Cumhuriyeti’nin artık hiçbir umudu ve dayanağı kalmadığı, elinden tutacak hiçbir güç ya da kişinin olmadığı düşünüldüğü en zor anda, Cumhurbaşkanı Macron’un uzattığı eli hissettik.”
Fransa cumhurbaşkanları Ermenistan’da her zaman büyük ilgiyle karşılandı. Vatandaşlar onların elini sıktı, gülümsemelerini paylaştı, hatta kimi zaman Macron’un da eşlik ettiği şekilde Fransız milli marşı La Marseillaise’i seslendirdi.
Son yıllarda öne çıkan Ermenistan-Fransa iş birliği
Fransa, Avrupa Birliği ve NATO üyeleri arasında yıllardır süregelen tabuyu yıkarak Ermenistan’a resmen savunma sistemleri ve radar tedarik etmeye başladı.
Fransa, AB içerisinde Ermenistan ile vize serbestisi diyaloğunu en güçlü şekilde destekleyen ülke oldu.
Yapay zekâ, siber güvenlik ve yarı iletken teknolojileri alanlarında ortak araştırma anlaşmaları imzalandı.
Ermenistan’ın Fransa’daki yeni diplomatik temsilcilik binası resmen açıldı.
Fransız şirketleri, Ermenistan’ın güneyindeki 8,6 kilometrelik Barguşat Tüneli projesine dahil oldu.
Goris, Ermenistan’ın en Frankofon kenti
Ermenistan-Fransa ilişkileri yalnızca Erivan ile Paris arasındaki iş birliğiyle sınırlı değil. Goris, ülkedeki en yoğun Fransızca konuşulan şehir olarak öne çıkıyor. Bu nedenle Fransa, Syunik bölgesindeki konsolosluk ofisini Goris’te açmayı tercih etti.
Fransa’nın Ermenistan Büyükelçisi Olivier Decottignies, Radiolur’a verdiği röportajda şunları söyledi:
“En sık ziyaret ettiğim bölge Syunik. Çünkü burası Ermenistan’ın en stratejik bölgesi ve aynı zamanda Fransızca ile özel bir bağa sahip. Nüfusa oranla ülkedeki en fazla Fransızca konuşanların yaşadığı şehirlerden biri.”
Büyükelçi Decottignies, 2024 yılında Azerbaycan’ın Syunik’e yönelik söylemlerine ilişkin yaptığı dikkat çekici açıklamada ise şu ifadeleri kullanmıştı:
“Oyunun ne üzerine kurulduğunu biliyoruz. Syunik, Ermenistan’ın omurgasıdır ve onun güçlü kalması tüm ülke için hayati önem taşır.”
Macron’dan Ermenistan’a güçlü destek
Son yıllarda iki ülke ilişkilerindeki yakınlaşma, liderlerin dikkat çeken açıklamalarıyla da pekişti.
Emmanuel Macron, Ermenistan’a savunma amaçlı silah tedarik etme kararını şu sözlerle savunmuştu:
“Fransa, savunma amaçlı askeri ekipmanların tedarikine onay vermiştir. Fransa, Ermenistan’ın egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve demokratik yolunu desteklemeye devam edecektir.”
Bu açıklamalar ve alınan kararlar, Fransa ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin ciddi şekilde gerilmesine ve karşılıklı suçlamalara yol açtı.
İş birliği her alanda genişliyor
Bugün Ermenistan ile Fransa arasındaki stratejik ortaklık; siyasi diyalog, savunma, ekonomi, yatırımlar, altyapı, enerji, eğitim, bilim ve kültür alanlarında hızla gelişiyor. Bunun yanı sıra inovasyon, yapay zekâ, biyolojik çeşitliliğin korunması ve iklim politikaları gibi geleceğin stratejik alanlarında da yeni ortak projeler yürütülüyor.
Ermenistan, Fransa’nın Avrupa Birliği ile entegrasyon sürecine verdiği desteği, demokratik reformlar ve kurumsal gelişim alanındaki katkılarını stratejik önem taşıyan unsurlar olarak değerlendiriyor.
2027’de Ermenistan Frankofoni’nin merkezi olacak
Ermenistan, 23 Temmuz–1 Ağustos 2027 tarihleri arasında 10. Frankofoni Uluslararası Spor ve Kültür Oyunlarına ev sahipliği yapacak. Aynı yıl ülkede Frankofon ülkelerin Kültür Bakanları 6. Konferansı da düzenlenecek.
