Türkiye, coğrafi ve tarihi açıdan önemli bir konuma sahip bir devlet olarak, yıllardır bölgedeki rolünü ve nüfuzunu güçlendirme çabasındadır. Ankara bu hedefe ulaşmak için ekonomik, askeri ve diplomatik araçları aktif olarak kullanarak kendisini güçlü ve bağımsız bir aktör olarak sunmaya çalışıyor.
Türkiye’nin bölgesel politikasının temelinde ekonomik üstünlük kurma arzusu yer alıyor. Türkiye, başta TANAP doğalgaz boru hattı olmak üzere enerji projeleri aracılığıyla, Asya’yı Avrupa’ya bağlayan bir transit devlet olarak kendisine kilit bir rol yarattı. Ancak bu girişimlere sıklıkla liranın değer kaybetmesi, artan enflasyon ve artan dış borç gibi iç ekonomik krizler eşlik ediyor. Bu koşullar uluslararası ortaklar nezdinde hedeflerinin etkinliğini ve güvenilirliğini azaltıyor.
Askeri güç aynı zamanda Türkiye’nin bölgesel politikasının da önemli bir bileşenidir. Ankara, çıkarlarını korumak ve etki alanlarını genişletmek için silahlı kuvvetlerini aktif olarak kullanıyor. Suriye ve Libya’da gerçekleştirilen operasyonlar ve Artsakh’ın 2. Savaş sırasında Azerbaycan’la yakın işbirliği içinde olması, askeri gücün Türkiye’nin dış politikasındaki önemli rolünün kanıtıdır. Aynı zamanda Türkiye, Türk kültürel ve tarihi bağlarını vurgulayarak, Orta Asya’nın Türkçe konuşan ülkeleriyle daha derin bir işbirliği arayışındadır.
Dış politikada Türkiye, diplomatik çok yönlülük ile bağımsız karar alma yeteneğini birleştirmeye çalışmaktadır. Bir yandan Arap ülkeleriyle ilişkileri geliştirmeye çalışırken, diğer yandan Batı ile görüş ayrılıkları devam etse de Rusya ile yakın bağlarını sürdürmeye çalışıyor. NATO üyeliği, İsveç’in üyeliğinde olduğu gibi, Türkiye tarafından sıklıkla çıkarlarını ilerletmek için bir koz olarak kullanılıyor, ancak Türkiye’nin bölgesel rolü ve hedefleri bir takım zorluklarla karşı karşıya.
Suriye, Yunanistan ve Ermenistan’la gergin ilişkilerin yanı sıra iç ekonomik istikrarsızlık da bölgede tartışmasız lider olma şansını sınırlıyor. Ayrıca son dönemde iç siyasi krizler de daha belirgin hale geldi.
Ana muhalefetteki CHP 2024 yerel yönetim seçimlerinde kazandığı bir dizi zafer, özellikle Ankara ve İstanbul gibi büyük şehirlerde iktidar partisinin konumunu büyük ölçüde sarstı.
Muhalefetin artan etkisi ve CHP adaylarının şehir yapılarındaki zaferleri, iktidardaki “Adalet ve Kalkınma Partisi” saflarında büyük bir memnuniyetsizliğe neden oldu. Hükümetin, muhalif belediyelere kayyım atanması ve yerel seçim sonuçlarının geçersiz kılınması tartışmaları da dahil olmak üzere tepkisi, yalnızca iç gerilimleri körükledi.
Bu olaylara paralel olarak çeşitli kentlerde devlet kurumlarının uyguladığı kısıtlamalara ve muhalifler üzerinde artan baskılara karşı gösteriler başladı. Tüm bu sorunlar Türkiye’deki siyasi kutuplaşmayı derinleştiriyor ve hükümeti dış siyasi emellere değil, ülkenin iç sorunlarının üstesinden gelmeye odaklanmaya zorluyor.
Bu zorluklara rağmen Türkiye, büyük güçler arasındaki dengeyi korumaya ve nüfuzunu güçlendirmeye çalışarak bölgesel gündemini aktif olarak ilerletmeye devam ediyor. Ancak başarısı yalnızca dış zorlukların üstesinden gelmeye değil, aynı zamanda iddialı programların daha kapsamlı bir şekilde uygulanmasına olanak sağlayacak iç istikrarın sağlanmasına da bağlı olacaktır.
Sonuç olarak, Türkiye’nin bölgesel politikasının son derece iddialı ancak aynı zamanda kırılgan olduğu düşünülebilir. İç krizler, ekonomik ve siyasi dengesizlikler, ülkenin “konumunu” yalnızca güçlü değil, aynı zamanda istikrarsız hale getirerek küresel arenadaki yeteneklerini sınırlıyor.
Ermenihaber.am
